Die roemryke Koning vaar op om op die troon te sit!

Minister: 
Ds J Bruintjes
Church: 
Kaapstad
Date: 
2026-09-20
Text: 
Psalm 24
Preek Inhoud: 

Soms, as jy jouself kan indink dat jy teenwoordig was toe die Psalm vir die eerste keer geskryf is, dan word dit werklik lewendig.  
Sommiges meen dat hierdie Psalm geskryf is toe Dawid die ark na Jerusalem gebring het.  Die ark was ’n voorwerp wat God se teenwoordigheid en krag verteenwoordig het.  
In 1 Kronieke 15 lees ons hoe Dawid die ark na Jerusalem laat bring het.

Dawid het hulle beveel om hardop musiek te maak met musiekinstrumente – harpe, liere en simbale – en om ’n vreugdevolle geluid te laat hoor.  In 1 Kronieke 15:16 lees ons van die musiek wat gemaak moes word, en vers 28 beskryf hoe die hele Israel die verbondsark met gejuig en musiek gebring het. Jy kan die vreugde en opgewondenheid in hierdie Psalm aanvoel.

Ek kan my ook voorstel hoe sy seun, Salomo, hierdie Psalm gesing het toe hy die ark na die tempel gebring het wat hy gebou het — ’n tempel vol goud, ter waarde van 810 miljard Rand.

Die leiers en Salomo was voor die ark, en daar is so baie skape en beeste geoffer dat dit nie getel kon word nie. Maar daar kon nooit genoeg bloed van diere vergiet word om God in die midde van sy volk te laat woon nie.

Hy het 288 manne aangestel wat opgelei was om tot eer van die Here te sing.  Dar staan dat hulle uit volle bors gesing het.  Hulle het simbale, harpe en liere gehad, en hulle het saam met 120 trompetblasers daar gestaan.  En die Bybel vertel dat dit hulle taak was om eenstemmig te sing, met lof en danksegging aan Jahwe!  Jy kan die ontsag, die majesteit en die vreugde van daardie oomblik aanvoel!

Ek kan my voorstel hoe die hemel hierdie woorde gesing het toe Jesus Christus, ons Here, opgevaar het na die hoogte om sy regmatige plek op die troon in te neem — nadat Hy die dood, die hel en Satan oorwin het!  En hoe die hemelse koor sing dat die poorte van die hemel – wat sedert Adam en Eva gesluit was en waardeur die mens uit God se paradys verban was – nou beveel word om oop te gaan!  Wie is hierdie roemryke Koning?  Die HERE — Jahwe Self — is die roemryke Koning!

 

Die roemryke Koning vaar op om op die troon te sit!

 

Aan die HERE behoort die aarde en die volheid daarvan, die wêreld en dié wat daarin woon (Ps 24:1).  In die Joodse literatuur word hierdie vers dikwels aangehaal as die grondslag vir danksegging voordat mense eet.  Met ander woorde: die skepping is goed — baie goed.  Hy is die Skepper-God.  Ons sien dit reeds heel aan die begin.  Die oorspronklike tempel was die skepping self.  Die mens is weens sonde uit God se teenwoordigheid verban.  Ons sien ook baie van die simboliek van die skepping in die tempel wat Salomo gebou het, onder andere in die bome en granate.  Alles, groot en klein, behoort aan Hom.  Hy het dit gemaak: die aarde, alles wat daarin is, en alles wat lewe.  Dit was die bedoeling dat ons saam met Hom in hierdie skepping sou lewe.

Johannes Calvyn het gesê dat die heelal die “teater van die heerlikheid van God” is.  God bou en besit die verhoog waarop die drama van die lewe afspeel.  Hy het dit op oseane gegrond en op strome gevestig.  Volgens die psalmdigter is daar niks buite die soewereiniteit van God nie.  As God sy hand van voorsiening sou terugtrek, sou die chaos terugkeer.  Om in hierdie wêreld te leef, beteken om die mees basiese werklikheid te erken: God regeer.  Die Here wat onder sy volk gaan woon, is Jahwe, die Skepper self — die groot “EK IS”!

Die vraag is dus voor die hand liggend: wie kan in sy teenwoordigheid woon? – Wie mag teen die berg van die HERE opgaan en wie mag in sy heiligdom staan?  Soos julle sal onthou, is dieselfde vraag aan die begin van hierdie reeks Psalms in Psalm 15 gevra.  En die antwoord is hier dieselfde: volmaakte morele reinheid — volmaakte geregtigheid. Jesus het op ’n soortgelyke verband tussen etiek en die vermoë om God te sien, in die Saligsprekinge gewys: “Gelukkig is dié wat suiwer van hart is, want hulle sal God sien.” (Matt 5:8)   Dit is geen wonder nie dat ons, reg in die middel van hierdie reeks Psalms, Psalm 19 kry — ’n Psalm wat die heerlikheid van die skepping en die volmaakte reinheid en skoonheid van God se wet besing.  Die skepping en morele reinheid gaan saam. 

Wie sal in die paradys van God woon?  Wie is waardig om in die heiligdom te staan?  Die bloed van ’n ontelbare aantal bulle en bokke kan ’n mens nie waardig maak nie!  Die hardste sang en die grootste lofprysing is nie genoeg vir hierdie God nie!  Niks minder as volmaakte morele reinheid is voldoende nie.

Dawid, wat hierdie Psalm oorspronklik geskryf het, sou dit besef het.  Die eerste keer toe hy die ark probeer terugbring het, het hy nie God se opdrag gevolg dat die Leviete dit moes dra nie, maar hy het dit op ‘n wa gelaai.  Toe die osse struikel en dit gelyk het asof die ark gaan omval, het een van die mense sy hand uitgesteek om dit te stut en hy het onmiddellik gesterf.  Die punt is dat ‘n mens nie aan die troon van God kon raak en bly leef nie.  Die heiligheid van die Skepper is groter as die vlees van die sondige mens.

Wie mag opgaan?  Die mens met skoon hande en ’n rein hart wat nie na nietigheid hunker en nie sweer by wat vals is nie, sal seën ontvang van die HERE en geregtigheid van die God wat hom red. (v. 4–5)  Die eerste reël sê dat twee dinge bepaal of ons geskik is of nie: ons dade (“skoon hande”) en ons gesindheid (“ ’n rein hart”).  Die tweede reël sê dat nóg die goddelose nóg die huigelaar kan kom.

Dan sê die derde reël iets wat teenstrydig lyk.  Dit sê dat hierdie persoon, wat veronderstel is om regverdig te wees, seën en geregtigheid sal ontvang.  Aan die een kant roep God ons op tot morele reinheid; aan die ander kant skenk Hy dit aan ons!  Albei is waar.  Hy skenk dit, geliefdes — sy volmaakte geregtigheid — en Hy roep ons om dit in Hom uit te leef.

God se werk in ons is nie voltooi totdat ons volkome volmaak is nie.  Soos Jesus sê:  “Wees dus volmaak soos julle hemelse Vader volmaak is.”  Dit is die geslag wat na Hom soek.  Jeremia sê: “Julle sal My soek en vind as julle na My vra met julle hele hart.”  Dit gaan daaroor om Hom voortdurend en met jou hele hart te soek!  Dit is nie iets wat ‘n mens halfhartig doen nie.  Ons probeer dikwels om volmaaktheid af te water.  Ons wil hê God moet net hier en daar iets regmaak.  Maar Hy wil ons by Hom hê in heerlikheid — volmaak, sonder gebrek.

Hoe is dit moontlik?  Jesaja 33 vra: “Wie van ons kan woon by ’n verterende vuur?  Wie van ons kan woon by ’n ewige gloed?  Die een wat regverdig wandel...”  En dan word dit verder verduidelik.  Daarna lees ons: “Jou eie oë sal ’n koning in sy skoonheid sien, sal uitkyk oor ’n wyd uitgestrekte land.”  Daar is net Een wat die Here met sy hele wese gesoek het, voortdurend, al die dae van sy lewe.  Hy is die begin van daardie nuwe skepping, die land wat wyd uitgestrek lê.  Die paradys is herwin.  En ons gaan binne deur Hom.

 

Lig op julle koppe, poorte, ja, lig op, ewige ingange, sodat die roemryke Koning kan ingaan.  Wie is Hy, hierdie roemryke Koning? Die HERE, Heerser oor alle magte, Hy is die roemryke Koning.  Stel jouself voor dat jy daar staan.  Hy het opgevaar.  Nie na ’n tempel wat deur mensehande gemaak is nie – maar na die ewige tempel wat nie deur mensehande gemaak is nie.  Die poorte van die hemel het wyd oopgegaan om die roemryke Koning te ontvang. Die mure en torings het ineengestort en die poorte van die hel het beswyk terwyl duisende die oorwinningslied gesing het: “Ons is verlos!”

Dit is die Koning wat ’n Krygskoning is.  ’n Koning soos Dawid, maar groter.  Wie is hierdie roemryke Koning? Die HERE, magtig en heldhaftig, die HERE, heldhaftig in die stryd.  Lig op julle koppe, poorte, ja, lig op, ewige ingange, sodat die roemryke Koning kan ingaan.  Die ou poorte was gesluit.  Die pad na die berg van die Here was toegemaak.  Die tuin was afgesper.  Die tempelvoorhangsel en die tempeldeure was vir slegs ‘n uitgesoekte paar mense toeganklik.  Die vyand van die mensdom het daarin geslaag om die poorte na God se teenwoordigheid te sluit.  Ons het ’n Kryger nodig gehad om deur te breek, ’n Koning om ons stryd te voer, ’n groter Dawid om teen die groter Goliat op te staan.

Die mens het die troon oor die skepping herower.  Die eerste Adam het misluk, maar die tweede Adam het oorwin.  Die aarde behoort aan die HERE, en alles wat daarin is.  Die HERE van die leërskare is die roemryke Koning.  Sien jy die verband?  Oral en altyd op aarde is daar nou ’n plek waar ons in die teenwoordigheid van die HERE kan wees.  In die woorde van Jesaja 2:3: “En baie volke sal gaan en sê: ‘Kom, laat ons optrek na die berg van die Here, na die huis van die God van Jakob, sodat Hy ons van sy paaie kan leer en ons op sy weë kan wandel.’”

Elke geslag Christene moet vra: Wie is hierdie roemryke Koning?  Wie is die Christus, die Een wat kom om op die troon te sit?  Teen watter magte sal Hy stry en oorwin? Sonde? Die bose? Die dood? Onreg?  ’n Gebrek aan medelye?  ’n Veroordelende houding?  En wie sal voor Hom verskyn?  Nie dié wat in valse gode glo nie, en ook nie die huigelaar nie!

Die Koning regeer.  En tog het die koninkryk nog nie in sy volheid gekom nie.  Maar sy heerskappy is die begin van daardie nuwe skepping.  George Friedrich Händel gebruik Psalm 24:7–10 as ’n kragtige koorgedeelte in sy werk The Messiah.  Die Messias, sterk in die stryd, het nie net die chaos in die skepping wat deur sonde veroorsaak is, oorwin nie, maar ook die dood self, en daardeur is Hy as Koning oor alles op die troon geplaas.

Christus se opstanding is die eerste vrugte van die beloofde koninkryk wat kom.  Hierdie Psalm roep ons op om volgens hierdie werklikheid te leef: die soewereiniteit van God, wat sigbaar geword het in die oorwinning van die roemryke Koning.  Dit is die taak van die kerk om vanuit hoop te lewe en te getuig van die uiteindelike werklikheid wat beslissend aangebreek het, maar nog nie in sy volheid voltooi is nie.

Hierdie Psalm daag baie van ons aannames uit oor wie beheer oor die lewe het.  
Jesus het beheer.  Dit gee ons nuwe krag om te lewe – nie volgens ons voortdurend veranderende omstandighede nie, maar volgens die visie wat God aan ons voorhou. 

Kom dus en laat ons weer herinner word aan daardie heerlike visie! 

Amen

Liturgie: 

Lees:    Psalm 24       

Teks:    Psalm 24                   

Sing:     Psalm 19 : 1, 2              

            Skrifberyming 20 : 1 – 4        

            Psalm 24 : 1, 2, 3                   

            Psalm 24 : 4, 5   

            Geloofsbelydenis    

            Nagmaal:  Ps. 146:4, 146:5, 146:6, 146:8 

            Psalm 145 : 6, 7